Bələdiyyələrin öz səlahiyyətlərini effektiv həyata keçirməsinin əsas şərtlərindən biri həmin qurumların yetərli maliyyə potensialına malik ol­ma­sıdır. Bu siyasət sənədində yerli büdcə gəlirlərinin əsas mənbələrindən olan vergi daxilolmalarının yığımı prosesində mövcud olan problemlər və onların aradan qaldırılması məqsədilə qanunvericiliyin təkmil­ləşdirilməsi məsələləri araşdırılır.

Tədqiqat göstərir ki, yerli büdcələrin gəlir mənbələrindən olan fiziki şəxslərdən əmlak vergisinin yığımında xeyli problemlər var. Bu problemin əsas səbəbi vergitutma obyekti olan daşınmaz əmlakın inventar dəyərinin olmamasıdır. Bu, kənd yerlərində xüsusilə özünü qabarıq göstərir. Kənd evlərinin 90%-dən çoxunun inventar dəyəri yoxdur. Ancaq araşdırma göstərir ki, inventar dəyəri olan evlərin də vergiyə cəlb edilməsində problemlər var. Dünyanın 130-a qədər ölkəsində tətbiq edilən əmlak vergisinin əsas vergi bazasını adətən əmlakın bazar dəyəri təşkil edir.  Problemin həlli yolu kimi vergi qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi təklif olunur. Tədqiqatın yekunu olaraq vergi bazasının təkmil­ləşdirilməsinin 3 alternativ mexanizmi təklif edilir: 1) fiziki şəxslərin mülkiyyətində olan əmlakın kütləvi inventarlaşdırılmasının təşkili; 2) fiziki şəxslərin əmlakının bazar dəyəri əsasında vergiyə cəlb olunması; 3) əmlakın sahəsinin ölçüsünə görə fiziki şəxslərin əmlakının vergiyə cəlb olunması. Hər bir alternativ təhlil olunur və qiymətləndirilir.

Sənəddə tədqiqatın nəticəsi olaraq hüquqi şəxslərdən əmlak vergisinin dövlət vergilərindən yerli vergilərə keçirilməsi, əmlak vergisinin əmlakın bazar dəyərindən tutulması mexanizmi təklif edilir və bununla bağlı hökumətə tövsiyələr verilir.

Tədqiqatın tam mətni ilə bu linkdə tanış olmaq olar

See also in English