Yerli özünüidarə sistemində paytaxt şəhərlərin rolu böyük əhəmiyyətə malikdir. Bu şəhərlər paytaxtı olduğu ölkələr üçün rəmzi məna daşımaqla yanaşı, həm də ölkənin yerli özünüidarə sistemində xüsusi statusa malik olurlar. Başqa sözlə desək, bəzi hallarda beynəlxalq aləmdə bütün ölkəni təmsil edə bilən paytaxt şəhərləri əsasən siyasi, iqtisadi və mədəni mərkəzlər hesab olunurlar. Belə ki, əksər hallarda dövlətin əsas siyasi institutlarının yerləşdiyi və ölkə üzrə orta göstəriciyə nisbətən daha çox əhalinin məskunlaşdığı paytaxt şəhərlər təmsil etdikləri ölkələrin iqtisadiyyatında əhəmiyyətli rola malik olur və milli gəlirin böyük hissəsini təmin edirlər.

Məhz qeyd olunan bu ümumi xüsusiyyətlər paytaxt şəhərlərini digər böyük yaşayış və sənaye mərkəzlərindən fərqləndirmək və paytaxt şəhərlər üçün xüsusi statusun müəyyən edilməsi zərurətini ortaya çıxarır. Beynəlxalq təcrübədə paytaxt şəhərlərinin statusu üçün ölkələrarası yaxud beynəlxalq konvensiya və ya standartlar toplusu mövcud olmasa da, bu cür şəhərlərin statusu ilə bağlı ayrı-ayrı sənədlərin (məsələn, Yerli özünüidarə haqqında Avropa Xartiyası, Avropa Şurasının üzv dövlətlər arasında apardığı araşdırmalar və Açıq Cəmiyyət İnstitutunun bu sahədə apardığı tədqiqatlar) bəzi hissələrində ümumi müddəalar öz əksini tapmışdır. Paytaxt şəhərlərinin statusu ilə bağlı aparılmış ən dəyərli araşdırma işi Avropa Şurasının tövsiyəsi ilə bir qrup müstəqil tədqiqatçının Avropa Şurasına daxil olan dövlətlər arasında «Paytaxt Şəhərlərinin Statusu» ilə bağlı apardığı sorğudur. Bu sənədin 2-ci bölməsində beynəlxalq təcrübənin araşdırılması zamanı məhz iki sənədə – AŞ ekspertlərinin apardığı adıçəkilən sorğuya və Baltik ölkələrinin təcrübəsini əks etdirən tədqiqata istinad olunub.     

Təqdim olunan araşdırma çərçivəsində paytaxt şəhərlərinin statusu və onların institusional baxımdan təşkili, həmin şəhərlərin statusunun milli qanunvericilikdə əks olunması, bu cür statusun paytaxt şəhərləri üçün hüquqi əhəmiyyəti, nəhayət paytaxt şəhərlərilə mərkəzi hökumət (həmçinin digər yerli idarəetmə orqanları) arasında münasibətlərin tənzimlənməsi sahəsində beynəlxalq təcrübə öyrənilib. Təcrübələrin öyrənilməsində əsas məqsəd Bakı şəhəri üçün uyğun yerli özünüidarə modelinin işlənib hazırlanması və sənədin səlahiyyətli dövlət orqanlarına təqdim edilməsidir.