Amerikanın “The Economist” jurnalı özünün ənənəvi Big Mac İndeksini hesablayıb. İndeksə görə, dünyada dəyəri ən çox şişirdilmiş valyuta Norveç kronudur. Paytaxt Osloda satılan məşhur hamburqerin qiyməti 7 dollardır. Jurnalın ekspertləri hesab edirlər ki, kronun dəyəri 2 dəfəyədək şişirdilib və əslində bu valyutanın dollara nisbətən dəyəri 6,25 yox 12,1 kron olmalıdır.
“İqtisadi forum” jurnalının məlumatına görə, Big Mac İndeksi McDonald's şirkətinin dünyanın müxtəlif ölkələrində yerləşən restoranlar şəbəkəsində satılan məşhur hamburqerin qiyməti əsasında hesablanır. Müqayisə bazası kimi ABŞ-da satılan biq maqın qiyməti götürülür. Hazırda Amerikada biq maq 3,73 dollara satılır. Əgər hər hansı ölkədə biq maqın qiyməti bu həddən yüksəkdirsə, deməli, həmin ölkənin valyutasının dəyəri şişirdilib. Əgər biq maq ABŞ-dakı qiymətdən ucuzdursa, həmin ölkənin valyutasının məzənnəsi real dəyərindən aşağıdır və bu ölkədə dollar ucuz olmalıdır.
Ən bahalı biq maq İsveçdə, ən ucuzu isə Argentinadadır. Skandinaviya ölkəsində bu qida 6,56 dollara, Latın Amerikası ölkəsində isə 1,78 dollara satılır.
İndeksə görə, milli valyutasının məzənnəsi şişirdilmiş ölkələrə İsveç (biq maq $6,19-dır), Braziliya ($4,91), Danimarka ($4,9), Kolumbiya ($4,39), Avrozona ölkələri ($4,33), Kanada ($4), Türkiyə ($3,89) və Avstraliya ($3,84) daxildir.
Milli valyutası real dəyərindən az olan ölkələrə isə Argentina ($1,78), Ukrayna ($1,84), Şri-Lanka ($1,86), Honq Konq ($1,9) və Çin ($1,95) aiddir.
Çinin öz valyutasının möhkəmləndirmək qərarı ölkənin tutduğu mövqeyə təsir etməyib. Çində biq maq $1,95-dir. Jurnalın ekspertlərinə görə, əslində bu ölkənin milli valyutası olan yuanın dollara nəzərən məzənnəsi 6,78 yox 3,54 olmalıdır. Yuanın məzənnəsi 48% aşağı salınıb. Bundan başqa Braziliya valyutası 10,75%, Türkiyə lirəsi isə 4% ucuzlaşmalıdır.
Avronun ucuzlaşmasına baxmayaraq, Big Mac İndeksinə görə, Avropanın vahid valyutası real dəyərindən 16% bahadır. Ötən il bu göstərici 27% təşkil edib.
Ukraynada biq maq 14,5 qrivnaya satılır. Hazırda dollar 7,9 qrivnaya satlılır. Deməli, indeksə görə, qrivna 51% ucuzdur. Dollar 3,88 qrivna olmalıdır. Rusiyada biq-maq 2,34 dollara (71 rubl) satılır. Belə çıxır ki, bu ölkənin milli valyitasının dollara nisbətən “real” məzənnəsi 19 rubl olmalıdır.
Azərbaycanda yerləşən McDonald's restoranlar şəbəkəsində biq maq 3,2 manata satılır. İndiki məzənnə ilə götürsək onun qiyməti təxminən 4 dollar edir. Bu qiymət ABŞ-dakında 0,27 dollar və ya 7,2% bahadır. Bu o deməkdir ki, manatın dəyəri 7,2% şişirdilib. Əgər, Big Mac indeksinə inansaq, milli valyutanın dəyəri hazırda 80 qəpik yox 75 qəpik olmalıdır.
1 USD
1 EUR
1 RUB
1 GBP
100 JPY
Amerikanın “The Economist” jurnalı özünün ənənəvi Big Mac İndeksini hesablayıb. İndeksə görə, dünyada dəyəri ən çox şişirdilmiş valyuta Norveç kronudur. Paytaxt Osloda satılan məşhur hamburqerin qiyməti 7 dollardır. Jurnalın ekspertləri hesab edirlər ki, kronun dəyəri 2 dəfəyədək şişirdilib və əslində bu valyutanın dollara nisbətən dəyəri 6,25 yox 12,1 kron olmalıdır.
