Xəbər verildiyi kimi, dövlət başçısı İlham Əliyev əhalinin içməli su təchizatı və kanalizasiya xidmətlərindən istifadəyə görə yaranmış borcların silinməsi haqqında fərman imzalayıb. Fərmana görə, əhalinin 2011-ci il 1 fevral tarixinə qədər «Azərsu» ASC-yə olan 294,2 milyon manat məbləğində borcları silinib.  

«Azərsu» ASC-nin kommersiya departamentinin rəisi Xanvər Abbasov bildirib ki, bu borc əhalinin 85 faizini əhatə edir: «İndiyədək əhali qrupunun cəmi 15 faizinin su pulu borcu olmayıb». O, deyib ki, bu fərmandan və borcların silinməsindən sonra əhalinin su pulu ödənişinin artması gözlənilir: «Çünki indiyədək bəziləri bu fərmanı gözləyərək pullarını ödəmirdilər. Ödəniş faizi aşağı düşmüşdü. İndi isə güman edirik ki, əhalinin aktivliyi artacaq və yığım səviyyəsini 100 faizə qaldırmaq planlaşdırılır. «Azərsu»nun əhaliyə keyfiyyətli xidmət göstərməsi, xüsusən yay aylarında əhalinin su ilə təminatı da bundan asılıdır».

Onun açıqlamasından məlum olur ki, qurum indiyədək əhalidən çox az miqdarda yığım aparıb. Belə olan təqdirdə, köhnə rəhbərlik hansı statistikaya əsaslanaraq, yığımların 60-70 faiz olduğunu bildirirdi? Bundan başqa əhalinin ayağına yazılıb silinən 294,2 milyon manatlıq borcun nə dərəcdə real olması sual doğurur. 

Problem nədən yaranıb?

İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyinin eksperti Rövşən Ağayevin fikrincə, borcların silinməsi sosial baxımdan çox ədalətli görünsə də, kommunal sektorun inkişafı üçün mənfi tendensiyadır: «Vətəndaş yanaşması ilə mütəxəssis yanaşması kəskin şəkildə fərqlənir. Kommunal sektorda borcların bağışlanması araşdırılmadan, problemləri yaradan səbəbləri ciddi şəkildə təyin etmədən, belə halların bir daha yaranmayacağı ilə bağlı hüquqi təminat olmadan bu tip addımın atılmasını popurist hərəkət hesab edirəm».

«Nə üçün bu qədər borc yaranıb» sualına R.Ağayev belə cavab verdi: «Həmin fərmanda borcların yaranmasının səbəblərinin araşdırılması ilə bağlı heç bir məsələ göstərilməyib. Əgər hökumətin belə bir sərəncamı və ya fərmanı olursa, onun mütləq izahedici sənədi olmalıdır. Bundan əlavə, borcların yaranma tarixi göstərilməyib. Əgər bu 8-9 il bundan əvvəlki ilin borcudursa, hökumət səxavət kisəsini açıb, xalqa minnət qoymamalıdır. Çünki Mülki Məcəlləyə görə, borcların iddia müddəti 3 ildən çox deyil. Yəni bundan əvvəlki borclar tələb oluna bilməz. Əgər son 3 ilindirsə, o zaman bunun yaranma səbəblərinə baxmaq lazımdır. «Azərsu»nun keçmiş rəhbərliyi bildirirdi ki, tam sayğaclaşmaya keçib. Əgər ev təsərrüfatlarının 80-90 faizi sayğaclaşdırılıbsa, o zaman bu borclar nə üçün silinməlidir? Və yaxud nəyə görə yığım olmur?»

Hər vətəndaş gündə 400 litr su işlədir?

Rövşən Ağayev deyir ki, «Azərsu» digər təsərrüfat strukturlarından fərqli olaraq, çox böyük kontingent saxlayıb. Bu kontingent qapı-qapı düşüb, evlərdən su yığırlar. «Bu qədər fiziki qüvvə ilə böyük həcmdə borcun yığılması müəmmalıdır. Borcların yenidən yaranmayacağına dair təminatı görə bilmirəm. Çünki onu yaradan səbəblər aydın deyil». Ekspertə görə, 294,2 milyonun real borc olması şübhəlidir.

«Sayğac olmayan mənzillərdə adambaşına normativlər əsasında hesablanır. Həmin normativlər çox şişirdilib. 2007-ci ilə qədər 12 kub\\metr, 2011-ci ilə qədər isə 6 kub\\metr adambaşına normativ götürülürdü ki, bu da çox böyük bir rəqəmdir. 12 kub\\metr 12 min, günə isə 400 litr su deməkdir. Halbuki, ən inkişaf etmiş ölkələrdə gündəlik istehlak 220, hətta bir çox ölkələrdə 170-180 litr hesab olunur. Azərbaycan 3-4 dəfə artıq normativ tətbiq edib. Ona görə də borcun virtual olduğu üzə çıxır» deyə R.Ağayev vurğuladı. 

İşığın 650 min, suyun 490 min abonenti var

İqtisadçı abonentlərin də sayında qeyri-müəyyənliyin olduğunu diqqətə çatdırdı: «Barmek»in bazasında Bakı və Sumqayıt şəhərlərində 650 min abonent var. «Azərsu»da isə bu rəqəm 490 mindir. 30 faizlik fərq yaranır. Bakı və Sumqayıtda su təsərrüfatının olmadığı ev və ya müəssisənin mövcudluğunu təsəvvür etmək mümkün deyil. 2-3 faiz kənarlaşmanın olması normal hesab edilə bilər. 30 faizlik kənarlaşma «Azərsu»da qanunsuz qoşulmaların olduğunu göstərir. Həmin qeyri-rəsmi qoşulmalara verilən suyun isə şişirdilmiş normativlər əsasında rəsmi qoşulanların üzərinə yazırdılar. Bu da borcların şişirdilməsinə gətirib çıxarırdı. Qeyri-rəsmi qoşulmalardan yığılan pullar isə mənimsənilib» 

Vüsalə RÜSTƏMOVA