Samir Əliyev: “Palata olan yerdə maliyyə yoxlaması aparan ikinci quruma ehtiyac yoxdur”

Tarif Şurasının suyun qiymətinin qaldırılması ilə bağlı qərarından sonra ölkə ictimaiyyəti üçün ciddi əhəmiyyət kəsb edən bir sual ortaya çıxıb. Söhbət ondan gedir ki, Tarif Şurası yalnız “Azərsu” Səhmdar Cəmiyyətinin göstərdiyi xidmət sahələrində qiymətləri artırıb. Halbuki, ölkə əhalisinin bir qismi, xüsusən də kənd yerlərində yaşayanların su təminatı ilə “Azərsu” məşğul olmur.

Ötən il dünyanın ən bahalı mehmanxana xidməti Moskva şəhərində olub. Rusiya paytaxtının mehmanxanaları artıq 6-cı dəfədir ki, fasiləsiz olaraq bu nominasiyaya layiq görülür. “İqtisadi forum” jurnalının məlumatına görə, bu barədə Britaniyanın Hogg Robinson Group Plc. kampaniyasının illik hesabatında qeyd edilir.

2011-ci ildə ABŞ valyutasının rəsmi məzənnəsi 0,4% ucuzlaşıb

Dünya maliyyə bazarlarında ABŞ dollarının ucuzlaşması öz təsirini Azərbaycanda da göstərir. “İqtisadi forum” jurnalının Mərkəzi Banka istinadən verdiyi məlumata görə, ölkəmizdə dolların manata nisbətən rəsmi məzənnəsi ucuzlaşması tendensiyası davam edərək 12 ildə ən aşağı həddə düşüb. 

Azərbaycan 2011-cu ilin Həyat keyfiyyəti İndeksi üzrə (Quality of Life Index 2011) ötən illə müqayisədə bir qədər yaxşılaşaraq 56 balla 106-cu yeri tutub. Ötən il ölkəmiz 51 balla 139-cu yerdə olub. “İqtisadi forum” jurnalı bu barədə dünyanın nüfuzlu nəşrlərindən sayılan “İnternational Living” jurnalının tərtib etdiyi ölkələrin reytinq cədvəlinə istinadən xəbər verir.

“İqtisadi forum” jurnalının Maliyyə Nazirliyinə istinadən verdiyi məlumata görə, Nazirlər Kabineti 2012-ci il dövlət büdcəsi layihəsinin, ölkənin iqtisadi və sosial inkişaf konsepsiyasının və proqnoz göstəricilərinin hazırlanması barədə sərəncam qəbul edib.

2011-ci ilin investisiya proqramına nəzər saldıqda aydın olur ki, kifayət qədər böyük miqdarda vəsaitlər ayrılıb. Nazirlər Kabinetinin 26 yanvar tarixli 21 saylı sərəncamı ilə təsdiqlənən investisiya proqramı ümumilikdə 418 layihəni nəzərdə tutur. İnvestisiya büdcəsi isə 3 milyard 380 milyon manat təşkil edir. Proqramda ən böyük xərc istiqamətlərini nəqliyyat layihələri təşkil edir. Bu istiqamətə ötən ilkindən 305 milyon manat az vəsait ayrılıb. Proqramda diqqət çəkən maraqlı məqam odur ki, bu il Əzizbəyov-hava limanı yoluna vəsait ayrılmayıb. Məlumat üçün bildirək ki, həmin layihəyə dövlət büdcəsindən 6 ildə 360 milyon manat vəsait xərclənib.

Son tarif artımı ilə bağlı rəsmi açıqlamalar əsaslandırılmış və peşəkar yanaşmalara söykənmir. Nümunə kimi bircə detala diqqət yetirək. Tarif Şurasının məlumatında qeyd edilir ki, hazırda “Azərsu” ASC-nin xərclərinin 30,4 fizini əmək haqqı məsrəfləri təşkil edir. Sözsüz ki, şura vizual məlumatlar əsasında araşdırma aparıb bu nəticəyə gəlib. Amma bu, ölkə əhalisinin mənafeyi ilə əlaqəli məsul qərarların qəbulu üçün ciddi əsaslandırma ola bilməz. Yəni su şəbəkəsində xərclərin üçdə birinin əmək haqqına yönəlməsi, həmçinin həmin qurumda çalışanların əmək haqlarının orta ölkə göstəricisindən aşağı olması o demək deyil ki, vəziyyətdən çıxış yolu mütləq tariflərin kəskin artırılmasıdır.

Bu sahədə informasiyaların əlçatanlığı da məhdudlaşıb

2010-cu ildə Mərkəzi Bank valyuta ehtiyatını tarixində ilk dəfə olaraq 6,4 milyard dollara çatdırıb. “İqtisadi forum” jurnalının Mərkəzi Banka istinadən verdiyi məlumata görə, il ərzində Bankın valyuta ehtiyatı 24% artıb.

Azərbaycanda sərnişindaşıma sektoru böyük qanunsuzluqların əsirinə çevrilib. Hər şey avtobuslardan başladı: qısa müddətdə «mədəni xidmət» devizi ilə ayrı-ayrı şəxslərə məxsus kiçik və orta ölçülü avtobuslar paytaxtın küçələrindən kütləvi şəkildə yığışdırıldı, Koreya istehsalı olan iritutmlu avtobuslar sürətlə onları əvəzlədi. Axır 3-4 ildə dövlətin pulu hesabına alınıb, şəxsi biznesə çalışan belə avtobusların sayı 1500-ə çatır. Artıq Bakıda avtobus xidmətləri məmur-sahibkarların inhisarına alınması prosesi baş çatıb. İndi növbə taksilərindi …    

Neftə əsaslanan inkişaf

Neft Fondundan dövlət büdcəsinə transfertlərin məbləği ildən-ilə artdıqca büdcə gəlirlərinin formalaşmasında Fondun payı da yüksələn xətlə artır. Dövlət büdcəsinin gəlirlərində Fondun transfertlərinin xüsusi çəkisi 2004-cü ildə 8.8 faiz, 2005-ci ildə 7.3 faiz, 2006-cı ildə 15.1 faiz, 2007-ci ildə 9.7 faiz olduğu halda, 2008-ci ildə artıq 35.3 faiz həddində olmuşdur. 2009-cu ildə isə büdcə gəlirlərinin həcminin 50 faizindən çoxunun məhz Fondun transferti hesabına formalaşması gözlənilir.